A A A

Achtergrond informatie

De Broekwegwetering komt uit in de Zoetermeerse Plas, een recreatieplas van ongeveer 50 ha groot. Het is een 25-30m diepe (voormalige) zandwinplas en ligt in het recreatiegebied Noord Aa. 
In de plas kun je zwemmen, surfen, duiken, zeilen, vissen, etc. De plas heeft (samen met de Noordhovense Plas en Benthuizerplas) ook een belangrijke functie als waterberging. 

De noordelijke plassen krijgen hun wateraanvoer door regen en door het water uit de stad via de Broekwegwetering. Dit is een breed kanaal dat dwars door de woonwijk De Leyens loopt. Bij het beginpunt staat vakgemaal De Leyens. Dit gemaal houdt een gebied (‘vak’) van ongeveer 2.250 hectare op het gewenste peil en pompt het overtollige water uit in de Zoetermeerse Plas. Aanvullend daarop pompt het gemaal ook het water in de Zoetermeerse Plas. Aanvullend daarop pompt het gemaal ook het water uit de Drooggemaakte Grote Polder de Zoetermeerse Plas in. Deze polder ligt helemaal ten westen van Zoetermeer en stroomt door de singels van de stad naar het gemaal. Het water uit deze agrarische polder bevat veel stikstof en fosfaat. 

Door de jarenlange aanvoer is het water in de Broekwegwetering en in de Zoetermeerse Plas dan ook zeer voedingsrijk geworden, waardoor er jaarlijks een overmatige algengroei is en drijflagen ontstaan van bloeiende algen. Het gaat hier zowel om groene als blauwe algen. Beide algen zorgen voor vertroebeling van het water, wat nadelig is voor het doorzicht (dit is ongeveer 1m). En dit is weer nadelig voor de visstand. Door het verminderde zicht zitten er minder vissen in die zicht nodig hebben om te jagen. De vissen die overblijven leven meer op de bodem en woelen die om. Hierdoor wordt het zicht alleen maar minder. Daarnaast heeft de blauwalg als extra nadeel dat het bij contact gezondheidsklachten geeft, waardoor vrijwel elk jaar het zwemwater in de zomer een periode wordt afgekeurd.

Een belangrijke oorzaak van (het matige doorzicht en de drijflagen van blauwalgen) komt dus door de hoge toevoer van fosfaat dat via gemaal De Leyens wordt aangevoerd, gecombineerd met voor algen gunstige omstandigheden zoals hoge temperatuur en weinig zuurstof. 

Om de kwaliteit van het water te verbeteren hebben de gemeente Zoetermeeren het Hoogheemraadschap van Rijnland de handen ineengeslagen in het koepelproject ‘Ons Blauwe Goud’. U zult hier in september meer over horen. Het is een project van de lange adem, want waterkwaliteit is van veel verschillende zaken afhankelijk. Naast het vergroenen van de Broekwegwetering worden diverse maatregelen genomen:

  • Er wordt gewerkt aan de omkering van het watersysteem, zodat het agrarische water niet meer in de Broekwegwetering en de Zoetermeerse Plas terechtkomt (dit zit in de planfase, is een apart project, uitvoering ≥2024). 
  • Er worden maatregelen genomen om de enorme hoeveelheid fosfaat die zich reeds in het water bevindt, te reduceren.
  • Door de enorme nalevering vanuit het bodemslib kan er nog jarenlang sprake zijn van hoge concentraties fosfaat. Dit geldt zowel voor de de Zoetermeerse Plas als de Broekwegwetering. De Broekwegwetering wordt in 2023 gebaggerd. Overige maatregelen zijn nog optioneel.
  • Er wordt gewerkt aan het uitbreiden van de oeverbeplanting om de ecologische waterkwaliteit te verbeteren (project Moerasparels). 
  • Daarnaast worden al enkele jaren innovatieve pilots uitgevoerd, waarmee de groei van de blauwalgen en het ontstaan van oppervlakte drijflagen onderdrukt worden. Een voorbeeld hiervan zijn de sonarboeien van LG Sonic.

Door verbetering van de waterkwaliteit moet het water op termijn helderder worden, waardoor de vegetatieontwikkeling toeneemt. Macrofauna* en vis liften hierop mee. Door de toename van de helderheid daalt het aandeel brasem (grondwoelers) ten gunste van ‘zichtjagers’. Door de ontwikkeling van waterplanten neemt ook het aandeel plantminnende vis toe.

Ad *: Macrofauna: dit zijn alle ongewervelde dieren die je met het blote oog nog kunt zien. Denk aan slakken, larven van libellen, aasgarnaaltjes, etc. Macrofauna vormt het belangrijkste voedsel voor vissen.

Wij proberen symptomen van een slechte waterkwaliteit, zoals bijvoorbeeld de blauwalgproblematiek in de Zoetermeerse plas, bij de bron aan te pakken. Daarnaast werken we aan een goede leefomgeving voor waterplanten en dieren, zodat zij in staat zijn hun onmisbare rol in de waterzuivering te vervullen. Hiermee werken we aan een toekomst waarin er veilig gezwommen, gevaren en gesurft worden in de Zoetermeerse plas en Broekwegwetering en inwoners van Zoetermeer het water op hun eigen favoriete manier kunnen beleven.

vergroenenbroekwegwetering
2194